Wednesday, 6 December 2017

TRUMP IN ISRAEL KHUAPI DINGIN JERUSALEM PULAK VEVE

TRUMP IN ISRAEL KHUAPI DINGIN JERUSALEM PULAK VEVE
Dec. 7, 2017: USte adingin pawl/lawm hoihpen ahi UK, France leh Germany leh Arab gam panin Saudi Arabia, Jordan leh Turkey in Trump in Israel in East Jerusalem ah UN resolution pulak ding vai a geelna in buaina leh sisan luanna lianpi piangsak ding hi ci-in khawlsan dingin a khoh hangun Trump in a geelna khawlsan tuan loin zan in Israel khuapi dingin Jerusalem pulak a (officially declared) a, state department kiangah Tel Aviv panin Jerusalem ah American embassy tuah sukna dingin geelna nei ta un ci-in thupia hi. Ahih hangin kitelsiamna ding leh kilemna om theihna dingin gamgi kituhnate kihel in final status buaina (issues) ah dinna kician bangmah la ngam lo a, Jerusalem a ngeina bang (status quo i.e. Judah, Christian leh Islam ten a neihkhawm/kitangkhawm uh) kikemkip ding hi ci veve hi. Israel PM in Trump' thukhensatna thupi in hangsan hi ci a, status qua mah kizui ding hi ci hi.
Trump in bang ngaihsutna nei hi ding hiam ka thuneina om bangin Israel leh Palestine mite kilemna dingin "ka hih theih khempeuh ka suah ding hi" ci lai hi. Palestinian peace negotiator chief Saeb Erekat in a dawngna ah, "Trump in kilemna ding om theihna ding susia khinzo a, a thukhensatna in Middle East kiim buaina lianpi leh ngongtatna (chaos and violence) dingin sawn hi. Trump in Middle East kiim-a a lungduai/laihawl (moderates) teng susia a, a ngongtat/khauhtat (extremist) teng thuneihna pia hi. US President teng thukhensatna neihte lak panin hih thukhensatna a kihtakhuai pen hi. Trump in peace process a kihel thei lo dingin a cing zo lo (disqualified) hong suaksak hi. Kilemna dingin kihona zong kipan nai lopi in Jerusalem maban ama' deihna bangin thukhensatna bawl ahih manin kilemna cih bangci gen theih lai hiam? Hih pen international law khempeuh palsatna hi. Palestine state adingin Jerusalem khuapi zat loh ding pen a mawkna hi. Palestine mite adingin teel ding thu omsun pen tanglai a kipanin Palestine mite leitang Mediterranean Sea leh Jordan River kikal-ah hamphatna kibang ngahna do loh phamawh hi," ci hi.
US analysts ten Trump in Jerusalem khuapi Israel khuapi dingin a pulak pen Trump administration' Middle East peace plan kipulakkhia nai lo pulakkhiatna hi kha ding a, ahih hangin Israel-Palestine buaina lungtang/laizang-a om thauvui (powder keg) puakkhap sakna ding lauhuaina piansak hi ci uh hi. "Jerusalem a om bangin a omna (status quo) laihna dingin mi na khem sawm ciangin Jerusalem puahkham thei den hi. Trump in a president tuh lai-a a kamciamna tangtungsakna dingin a geelna hi ding hi. Pawlkhat in Trump in Israel PM Netanyahu tungah a kamciamna tangtunsak ta hi ci-in pangin mi nial uh hi. Ahih hangin a tangtungsakna ding a kamciamna khukna (cover) dingin permanent status kisam hi. Tua bang piang hi leh ka ut teei hangin piang hi cih upna dingin hih thu ka telsiam zo kei hi," ci-in Woodrow Wilson Center a vice-president leh Clinton leh Bush administration hun lai-a Middle East adviser Aaron David Miller in ci hi.
Zan in independent Palestinian politician Mustafa Barghouti in, "Hih pen American President awlmawh leh khual nei loin a gamtatna hi a, hih banga gamtatna pen kihtakhuai mahmah hi. Muslims 1.6 billion, Christian 2.2 billion leh 360 million Arab mite ngaihsutna la loin phengtat hi. Middle East dengdel sak ding a, Palestine dinmun zong dengdel sak ding hi," ci hi. Hamas ten Trump' thukhensatna in, "Middle East kiim-ah USte phattuamna/meetna (interests) Hell kongkhak kihongsak ta hi," ci uh hi. Britain a chief Palestine representative Manuel Hussain in, "Trump in Middle ah gal pulak a, 1.5 billion Muslimte tungah gal hong pulak khum hi. Israel a mun siangtho nei Christian million za tampi in zong Israel ten amau thuneihna tawh Jerusalem a ukkhum ding deih lo ding uh hi," ci hi.
Trump in Israel-Palestine kilemna dingin Middle East process ah a makpa leh a senior adviser (orthodox Jew) Kushner leh orthodox Jew (Judah kulmut) leh Palestine mite leitang UN resolution palsat a suhsak a Israel teenna lamna gum David Friedman palai dingin zang hi. Kilemna ding hanciam a kineih hangin Israel huaituam in, Palestine mite deidantuam ahih manin lawhsam peelmawh ding cihna hi. Arab gam-a US lawmhoih leh Jerusalem khuapi-a Solomon Temple, Al-Aqsa Mosque leh Dome of the Rock omna thuneihna len a kem Jordan in zong Trump' thukhensatna pen kisimmawhna hi a, Jerusalem pen Jordan buaina bek hilo in Arab leh Islamic buaina hi ci hi.
Analyst pawlkhat ten hih bang thukhensatna pen Israel leh Palestine gam piansiakna ding thu hamsa vensakna (two state solution) ding leh kilemna dingin kum 70 val a kihanciam peace process thahna hi ci uh a, pawlkhat ten leitungmite leh Middle East mite leh Israel-Palestine mite ading khualna hilo a, leitung gam makaite ading khualna tawh thukhensatna hi ci uh hi.
Source: The Hindu; Al Jazeera
@Thang Khan Lian #ZUNs

No comments:

Post a Comment