US HURRICANE TANGTHU + HOUSTON BAI SA-IN A NGEI BANG KIK DINGIN MAINAWT TA
Sept. 4, 2017: US gam-a kum 12 khit nung adingin huihpi hatpen Hurricane Harvey in Texas a nuai khit nipi kal khat cing khit in zanhal in Houston leh khuapi tuamtuam a tuikhangin a suksiatnate en in President Trump na zin a, a nasep ding tampi leh tuikhangin a suksiatte a muh ciangin lam kik (rebuilding) ding tam lua ahih manin maimual sa (grim face) in ciah kik hi. Trump in bel hih tuikhang pen mi siam ten kum 500 khit nung a khat veina ding hi ci pan hi (kua experts-te gen hiam cih bel a Twitter ah tuangsak tuan lo a, US ah tuikhang mza nai hiam cih bel gen lo hi). Hurricane Harvey pen Category 4 a hat huihpi hi a, Texas state leitaw-nisuahna lam nawk gawp ahih manin hutkhiatna nasem ten tui in a tup innte ah awkcip lai om hiam ci-in gunkuang (boat) leh helicopter tawh zonna nei kawikawi lai uh hi.
Texas sunga khuapi lianpen Houston ah tuikhan kiam lam manawh ta a, a kiim a om Boremouth khua ten tui supply ngah lo uh a, Port Arthur khua bel hoih lam manawh ta hi. Port Arthur khua-a Tobias James in, "Hih bang kum 37 sungin ka mu ngei nai kei hi," ci-in a inn kisia leh a car buk (garage) a car siate etna nei hi. Hih siatna lianpi piangsak tuikhang in a suksiatte lam kikna dingin White House in Congress kiangah "down payment" kici emergency aid (huhna kin) $ 7.9 billion nget sawm hi. Texas ah zanhal in Trump a hawhna pen a nih vei a hawhna hi ta a, zan (Nipini; USte adingin tu ni) pen Hurricane Harvey hangin Trump in "Gam bup Thunget Ni," dingin pulak hi.
Houston Mayor Sylvester Turney in khuapi keu ta a, ahih hangin tui kholna letna kiim-a teng mi 15,000 - 20,000 ten a omna mun nusiatsan dingin thu pia hi. Turner in inn kisia ten a inn uh siasak nin bulomtangte hemkhia ding huhna kisam uh a, inn 40,000 - 50,000 kikal Houston kiim ah kisia hi ci-in gen beh hi. Texas Governor Greg Abbot in ni li ni (Thurday) zan in bukna inn 258 beel mi 42,000 val Texas ah om a, Louisiana ah bukna beel mi 3,000 om hi ci hi. US gam adingin Hurricane Hurvey tuamtuam hangin tuikhang (flood) nasia piangsakte: Hurricane Harvey (1981), Hurricane Harvey (1993), Tropical Storm Harvey (1999) Florida nawk a, van $15 million siasak hi, Tropical Storm Harvey (2005) pen 1936 khit nung a hatpen hi a, ni 12 sung tak nung hi, Hurricane Harvey (2017) pen Aug. 17 in kipan in Aug. 25 in dai a, guahtui 40 inches (1,000 mm) zusak a, teenna ding nei lo mi 30,000 bek om bilbel a, hutkhiatna nasem 17,000 kizang a, mi 31+ bek si hi.
*US gam-a hurricane hatpen ngate:
1900 in Great Galveston Hurricane, Category 4 a hat; A si: 8000-12000
1928 in Okeechobee Hurricane, Category 4; A si: 2500-3000
2005 in Hurricane Katrina, Category 3; A si: 1500+
1893 in Louisiana Hurricane, Category 4; A si: 1100-1400
1893 in S. Carolina/Georgia, Category 3; A si 1000-2000
1928 in Okeechobee Hurricane, Category 4; A si: 2500-3000
2005 in Hurricane Katrina, Category 3; A si: 1500+
1893 in Louisiana Hurricane, Category 4; A si: 1100-1400
1893 in S. Carolina/Georgia, Category 3; A si 1000-2000
US gam adingin hurricane siatna lianpen piangsak ngate:
Hurricane Katrina, 2005; Category 3; A siatsak zah $108 Billion
Hurricane Sandy, 2012 * ; A siatsak zah $71.4 Billion
Hurricane Ike, 2008 Category 2 ; A siatsak zah $29.5 Billion
Hurricane Andrew, 1992 Category 5; A siatsak zah $26.5 Billion
Hurricane Wilma, 2005 Category 3; A siatsak zah $20.6 Billion
Hurricane Sandy, 2012 * ; A siatsak zah $71.4 Billion
Hurricane Ike, 2008 Category 2 ; A siatsak zah $29.5 Billion
Hurricane Andrew, 1992 Category 5; A siatsak zah $26.5 Billion
Hurricane Wilma, 2005 Category 3; A siatsak zah $20.6 Billion
Atlantic hurricane database in Category 4 a hat huihpi (hurricanes) 1851 khit a 94 veina hi ta hi ci-in modern meteorological record kimuhkhiat khit nung kiciamteh hi ci hi. Category 4 i cihte hurricanes hat mahmah hi a, huihpi feet 24 a sah nungsak a, Category 5 nuai lian hi a, Category li sanga hat lo zaw deuh pen Hurricane Katrina leh Hurricane Camille ahi hi. Tropical or subtropical cyclones (hurricane) in Florida 488 vei nawk ta a, 1851 khit hurricane season 18 vei piang ta hi. 1943 khit Florida kiim ah Hurricane Hunters in a nawk khit nung huihpi hangin Florida kiim ah mi 10, 272 si ta a, 2004 leh 2005 in Hurricane Andrews in a nawkna hangin van $115 billions kisia hi.
Source: Fox News, Agence Frace-Presse; Wikipedia; Data from NOAA.

No comments:
Post a Comment