Monday, 31 July 2017

MAKAI LIANTE HUMBITNA: BLAIR IN THUSITNA TUAK LO DING AHIH MANIN MIPI HEHNA PIANGSAK

MAKAI LIANTE HUMBITNA: BLAIR IN THUSITNA TUAK LO DING AHIH MANIN MIPI HEHNA PIANGSAK
July 31, 2017: British High Court in Iraq chief of staff lui General Abdul Wahed Shannan Al Rabbat in private prosecution zangin US makaihna tawh Britain Prime Minister lui Tony Blair in 2003 in Iraq gam a simpih manin mi gam simna hangin thukhak palsatna “crime of aggression” gamtang ahih manin thusitna a thuak loh uh phamawh hi ci-in a hanciamna dalsak hi. US makaih in UK leh a khemzawh tengin 2003 in Saddam in mi lom thah theihna ding galvan (weapons of mass destruction - i.e. WMD) nei-in terrorist groups huhna pia hi ci-in ngawh pong in a sim uh hi a, tu dong WoD Iraq gam sung, lei nuai leh tui nuai a zon hang un khat beek mukhia zo nai lo uh hi.
Iraq simna kigolh tengin a mawhna khut uh silsiang uh ahih manin mawhna nei lo tul za tampi kithahna (US in zong chemical galvan zang lai hi) a kigolhte gawtna kilawm piak ding rights group tuamtuam ten a sawm det hangun Lord Chief Justice Thomas of Cwmgiedd leh Justice Ouseley in General Rabbat ngetna nolhsak uh a, Mikangte thukham ah "crime against agression" hangin tua banga gamtangte gawtna piak theihna ding cih om lo hi ci uh hi.
"George W. Bush leh Tony Blair in Iraq in WMD nei hi ci-in ngawh pong in Iraq sim in, gal pan uh a, tu dong WMD khat beek kimu zo nai lo hi. Blair in maisakna a neih hangin mawhna nei lo tul za tampi sihna thu ah maisak theih ding hilo hi. Nitumna gamte tungah Iraq mite tung bangin kibawl leh a lungkim kuamah om lo ding a, ahih hangin Iraq gam mite thuakna kuamah in awlmawh lo hi. Blair in a kilawm thuman thukhenna a tuah loh phamawh hi," ci-in British MP khat in ci hi. "Hih pen gam makai mawhna bawlte leh a min hoihna uh humbitna hi a, British gam mite humbitna hilo ahih manin hih banga kumpite gamtatna thu buaihuai hi," ci-in MP dang khat in ci hi.
General Rabbat in amah mah in Blair thusitna neih ding a hanciam hangin Muscut, Oman ah om ahih manin UK a lut theihna dingin UK in passport pia nuam lo a, Blair bek hilo in Iraq simna a kigolh ministers lian Foreign Secretary lui Jack Straw leh attorney-general Lord Goldsmith zong hekna laikhia hi. General Rabbat' thukhen/sitni ten London a High Court tungah hih mi thum teng hekna dingin lai khia uh a, Supreme Court in thukham a etphatna ding a nget hangin 2006 pek in House of Lords in "crime of aggression" pen England leh Wales gam ah om lo hi ci-in na nolhsak uh hi.
Stop the War spokesperson Chris Nineham in, "Hih bangin High Court in General Rabbat' ngetna lai a dalsak pen Iraq simna ding geelna a makai a kihel Blair humbit nop man bek hi a, mipite ngaihsutna tawh kituak lo hi. Blair in Iraq in WoD nei hi ci-in British cabinet, parliament leh mipite a khemna awlmawh lohna hi a, thuman thei uh hi leh UK politician, galkap leh intelligence khempeuh leh MP ten Iraq sim theihna ding na dal ding uh hi," ci hi.
"R v. Jones" case ah House of Lords (MPte genna) ten "crime
of agression" pen leitung bup thukhun nuai ah om hi ci-in thukimna nei napi un Mikangte thukhun (English law) ah — Iraq War pen "crime of aggression" hilo hi ci pong uh hi. Downing Street memo ki-record na-ah July 2002 in meeting a neih un Blair leh a ulian tampi in Iraq sim ding thukhensatna na thei khin uh a, Saddam in WMD nei hi ci-in Iraq a sim uh pen a paulap uh ahi hi. July 2002 Downing Street memo ah British intelligence M16 director Richard Dearlove in Blair kiangah mi dangte leh US in Iraq sim loh phamawh hi ci-in thukhensatna nei uh ci-in na gen a, Bush in galkap thahatna zangin Saddam laihkhiat theihna dingin WMD nei hi ci-a ngawh a sim ding leh intelligence ten Saddam in WMD nei hi ci-a tangkokhiat sak a, mipite khem ding ci hi ci-in Sir DearLove in Blair kiangah ci hi.
Foreign Minister Jack Straw in bel tua hun in Iraq sim theihna ding paulap bawl ding tam lo a, Saddam pen a gam kiimte adingin kihtakhuai lo a, Saddam' WMD pen Libya, North Korea ahih kei leh Iran ten a neih zah sangin tawm zaw ahih manin Saddam' WMD etna nei dingin UN weapons inspectors-te sawl leng Saddam in UN weapons inSpectors-te lutsak nuam lo ding ahih manin Iraq sim theihna dingin kisamtanna ding thukham (legal justification) kinei ding a, thagum kizang thei ding hi na ci hi.
November 2016 in Westminster Magistrates Court in Iraq simna a kigolh uliante thusitna na nei nuam lo a, thusit theihna ding phalna Attorney General Jeremy Wright QC in na dal a, ama legal team Lord Thomas leh Justice Ouseley kiangah thusit theihna dingin na dal un ci-in thu pia hi. General Abbat in thukhen dingin a guaih Michael Mansfield QC in Chilcot Inquiry in zong Blair mawh hi ci ahih manin thusitna neih theihna ding panin Blair peng thei lo ding hi ci hi. UK in amau thukhun ah "crime against aggression" om kha lo hi a cih hangin UK Attorney General Sir Hartley Shawcross QC in 1940s in German Nazi ten crimes against aggression gamtang hi ci-in Nuremberg thusitna ah na Nazi galkapte na mawhpaih hi.
Netherlands kumpi in US leh a pawl ten Iraq a simna uh thukanna lim takin na nei uh a, Iraq simna a kigolh tengin war crimes gamtang uh hi ci hi. Netherlands kumpi' investigation commission in Iraq a sim ten war crimes gamtang uh hi cih UN resolution 1441 ah kimu a, Iraq sim theihna dingin UN Security Council resolutions in thukimna pia lopi in sim uh ahih manin UN thukhun palsat uh hi ci hi.
#Bottom line: US leh a khem zawh gam teng mi gam a sim nop ciangin a paulap bawl zia thusim uh hih bang ahih hi. UN Security Council resolution palsat in US leh a khem zawh gam tengin Iraq, Libya leh Afghanistan na sim uh a, mawhna nei lo million tampi golum uh hi. North Korea zong sim nuam napi un a sim ngam nai lo uh hi bek hi.
Source: Sputnik
@Thang Khan Lian 

No comments:

Post a Comment