HIH KHIALHNA PANIN SIN THEIH KISAM HI
I gamvai (politics), Zomi movement leh mipite khan'tohna ding leh phattuamna ding (infrastructure) a kibawl a tam zawte pen hih khiahna vive pian hi mawk hi. Makai leh nasem contractor-te hih khiahna gen kha om leh tangtel sihtan a bang valval pah, a sialgup nuam pong bang kitam mahmah lai dep hi. Thuman lohna phokakkhia ngam om kiaukiau le leh minam leh pawlpi langpang cih hi ngiau mawk hi. A hoih ding gen thei om kiaukiau le lah mipilsak, nang makai hong pah sem ve cih giap khum ngam kitam mahmah lai mawk hi.
Mihingte pen a cinh leh a bukim ki-om lo mah a, mi kim in na kihih khialh theih mah hi. I hih khialhna leh thuman lohnate hong gen ngam a om ciangin zong i san theih ding picinhuai leh khantoh vai zaw hi. A diakin makai leh sia khat pen gensiatna, elna, hilhna za nuam lo pen cih ngau mawk pen makai dinga cingzo lo hi zaw hi. Mihing a kuapeuh zong i hih khialhna, i citlahna leh i thuman zawh lohna hong kigen ciangin zadah in kipuahphatna dinga zang thei lote leh taina leh hilhna za nuam lote pen mi hoihzaw (better man) ngei lo a, kipuahpha ngei lo hi zaw hi. Taina leh hilhna mang nuam, a za nuamte pen mipilte ngeina hi a, mi lawhcingte thusim hi zaw hi.
Na khatpeuh hoih lo hi, man lo hi a ci thei leh ci ngam ten a hoihzaw ding thei uh cihna hi zaw hi. Makai leh sia khat buang a hoihzaw kigente leh hilhna hoih za nuam lo i cihte a kipuahpha nuam lo, a sawm lo, amau ut bangbanga kumpi banga gamtang nuam, a kipeek nuamte cihna hi ziau hi. A hai pen in i koihte tung pan nangawn in a hoih sin theih ding na om kiau thei a, a zawng pen in zong ngaihsutna hoih nono na nei thei hi cih i phawk ding kisam ta hi. A pil pen in i tuat ten zong na khempeuh na theih khin den zo lo uh a, na thei den ngei lo uh hi. Tua ahih manin hilhna hoih pia (adviser) thei ding pen makaite bek hilo in nautang leh mimal in zong kisam ciat hi. Hih khialhna leh citlahna kihilh leh a genna pen kiminsiatsakna leh ki-elna hilo a, hi+hi lohna pi I kigenna leh kingawhna pen kiminsiatsakna leh ki-elna hi zaw hi.
George Santayana in, "Tuanthu, tangthu (history) panin a sin thei lote a tuahsa tangthu mah tuak kik ngitnget ding uh hi," a cih bangin a beisa hun in i hih khialhte panin i sinphat kik theih kei leh mailam hun ah zong ahih khialh den dinga samsiatna ngah ihi hi.
No comments:
Post a Comment