Hih blog sunga thu omte pen mangpau pan kei bekin ka tei ahi hi. Zolai a article kihelhte zong kei bek in ka gelh leh socialmedia ah hoih ka sakte ka kaikhop edit phat kik ahih manin phalna lo tawh laksawn leh tei sawn phal hilo hi. A deih leh teisawn nuam ten hong zasak masa dingin kong ngen in, kong zasak hi.
Sunday, 19 September 2021
MYANMAR AH MYTEL TELECOMMUCATION COMPANY THU A KIGENNA A MAN MAH HIAM?
Friday, 17 September 2021
"TAX THE RICH" CIH PEN LIANGKO KIKIMNA (EQUALITY) DINGIN FAIR SHARE HI ZAW HI
"TAX THE RICH" CIH PEN LIANGKO KIKIMNA (EQUALITY) DINGIN FAIR SHARE HI ZAW HI
Capitalism a pum gupte in ngaihsutna thak (innovative ideas) a pian'sakna hangin kidemna (competition) om a, khantohna ahih kei leh mainawtna (development) piangsak hi, cih gen belin nei uh hi. Tua dan na hi khin sam lo hi. Early stage of human human development or progress pen Eden huan sungah guaktang panin singteh puan dingin a zat khit uh puan silh zia theihna panin khaici ciin dan, gan khoi dan theihna panin na kipan khin tham hi. Capitalism a pian' ma pekin khantohna leh mainawtna leh ngaihsutna thakte sim zawh loh na piang khin hi.
Paleolithic (or Old Stone Age) panin Mesolithic (or Middle Stone Age) leh Neolithic (or New Stone Age) hunin early stage of human development na kikhen diudeu a, mihingte khantohna a dei a dei in na kikhenin na kizom toto hi zaw hi. Silver zat zia mihingin a theih khit copper leh tin a kigawm (alloying) bronze kicina khauhzaw zat dan mihingin hong thei a, tua leh sik (iron) zat dan a theih uh-a kipanin lokhawhna ah khaici khamkhop ding hong nei zo uh hi. Mihingte in lokhawhna panin nek ding a kham uh a ngah zawh uh teh sa bengin nuntakna hun (hunting age) kivakna panin gankhoi in mun khat panin mundang ah peem kawikawi in nuntak hun (nomadic life) panin munkip ah a teen' (sedantary life) khit nung uh development taktak hong piang thei hi zaw hi.
Tu dongin Western bloc capitalism leh eastern bloc communism kikal ah 1991 kumin Soviet Union gam a kitapkhap khit Cold War bei hi a kicih hangin China military power leh economic power hong khang hanhan ahih beisak loin kuang kik ding bang semsem hi. Muhna, ngahna sangin a meet leh huaihamna lungsim tawh a kituah capitalism hangin gal kido i cihcih zong power kituhna ahih kei leh leisung sum piangte (natural resources) ahih kei leh leitang kituhna - huaihamna hang vive hanga piang den hi na zaw hi. Thuman taktak tua na hi zaw hi.
American writer leh critic minthang Mark Twain gen hi ci-in quote a kilim zat mahmah apocryphal aphrorinism, "When the rich rob from the poor, it's called business, but when the poor fight back, it's called violence," in capitalism kammal khiatna taktak na lim gen kha zaw bang hi. Mihaute in a zawngte neihsa suk sakin a suamsak ciangun sumbawlna ahih kei leh ngian siamna bangin kingaihsun napi-in, mizawngte in amau neihsa ahih kei leh a rights uh humbitna dingin a lehdo ciangun ngongtatna kici hi. Terrorist leh terrorism kici zong tua dan mah hi. Amau national interest or movement dinga gumte leh zangte in suahtakna dinga galdo mite freedom fighter or rebel hi ci uh a, amau a lehdo kik ciangin terrorist ci zawsop zel uh hi.
Capitalism gumte in capitalism pen Christianity tawh kituak a, communism or socialism pen anti-Christian or Dawi tawi kipawlte hi a cihcih uh pen hih sanga kikhemna lianzaw om lo ding hi. Sawltakte tangthu sung i et ciangin Antoich khua-ah Khristian a kici masate nuntakna zia pen communist society diktak ah nungta khawmin socialism na lim zat mahmah uh a, gilkial in a si leh kialpi in a si a om loh banah Christian kibehlap zawsop hi. Christian a kici thu um masate nuntakna LST sungah hih bangin na gen hi:
Thu um khempeuh kikhawlin omkhawm uh a, a neihsate uh zong a neikhawm uh hi. Amaute in a neih a lam teng uh zuak uh a, a sumte pen amau kisapna tawh kizui-in amaute lakah a hawm uh hi. Nisimin biakinn-ah kikhawm uh a, a innte uh-ah an nekhawmin, lungdamna leh kiniamkhiatna tawh a ne ciat uh hi. Pasian phat uh a, khat-le-khat thupha kideihsakin a om uh hi. Pasian in nisimin hotkhiatna a ngah mi kibehlapsak tawntung hi. (Sawktak/Acts 2:44-47)
US ah super rich billionaires 1% ten kum sim tax a piak loh uh $160 billion bang pha dingin kituat hi. 2017 in tRump' tax cuts hangin America ah corporate gol 55 in federal income tax a piak amau profit ngah $40 billion lak panin a piak uh ZERO hi.
28 September 2020 in BBC leh New York Times reports in a genna a beisa kum 15 sungin tRump in kum 10 sung tax a piak ZERO hi a, president a tuh kum 2016 leh 2017 in a federal income tax piak $750 (£580) bek hi ci-in tRump tax returns a muhna bulphuh in gen hi. Trump pen kum 15 sungin kum 10 sung tax ZERO a pia leh 2016-17 in tax $750 (£580) pia in, tax pia loin zuaukhempa (taxfraudster) hi zaw a, kum li sung bek president a let sungin weekend sim phialin a golf kimawlna ah tax piate sum a zat December 13, 2020 in Huffington Post reports genna ah, $151.5 million netum ahih manin US presidential salary kum 379 tawh kikim khin zo hi ci hi. Amah a cing Secret Agent guaihna leh a Zinn tun'na dingun ama hotel a zatna ah a khep thum a nepa hi.
A gamah siah piate a nektum hunsa loin 2017 in tRump' tax cuts Tax Cuts and Jobs Act kici nuai-ah individual tax rates overall top rate 39.6% panin 37% a cut 2% pha lo working class ten hamphatpih bek uh a, corporations income tax rates 35% panin 21% tak hamphatna uh hi. Tua loin stock market ah corporate tax 40% cut sawnsawn ahih manin Institute for Policy Studies in October 22, 2020 in genna ah, "October 13, 2020 in the combined fortunes of the nation’s 644 billionaires totaled a jaw-dropping $3.88 trillion — up 40.7 percent since 2017, the year before the tax cuts went into effect," na ci a, Trump in 2018 Chinese trade war a pat khit 2016 kum sangin 2020 in US corporations ten China gamah investments a bawl uh tam zawsop hi ci-in Institute for Policy Studies, Boston University’s Global Development Policy Center, and the Groundwork Collaborative in gen hi.
China tungah a trade war lah guallel, Trump in president a let khit nung 1930s Great Recession khit nung US economy leh unemployment crisis siatna nasia pen na piangsak a, record in a kiciamteh federal leibat $6.7 trillions val na behlap napi-in America First leh Make America Great Again ci-in a otot a um veve ngam leh BEST PRESIDENT hi a ci ngam veve laite number sim dan - a neu leh a lian, economy bang hi a, unemployment crisis a cih bang a cihna hiam cih a thei lo teng hih tuak uh bang hi.
Biden in a kamciamna bangin US ah super rich top billionaires leh corporate golte tax cuts khan' dingin a panlakna House leh Senate ah America gam leh a it a kici pha diak Republican lawmakers ten dal theih dal mawhin dal veve lai zen uh hi. Vampire bangin working class mite deksi dawnsakna tawh abortion leh gay marriage issues vote bank leh dirty politics in a zat niloh loh uh Republican ten hak gega kawmpipi in mi a hing khemkhemna dingin agenda bangmah dang nei lo uh hi cih kilang hi.
Biden' administration in tRump' Tax Cuts and Jobs Act 2017 laih ding a geelna uh a hoih a bat hangin hoih khin zo lo lai hi. Bang hang hiam cih leh 2017 tRump tax cut ma-in corporate tax 35% kila pen 21% in khiam sukna panin 26.5% lak ding, graduated rate of 18% on annual income below $400,000, 21% on income up to $5m and 26.5% on income above $5m ci-in tRump' Tax Cuts and Jobs Act laih ding geelna nei uh hi. Individual taxation top rate pre-2017 level - 37% panin 39.6% in khan'sak ding a geelna uh-ah kum sim in mimal summuhna (individual income) $400,000 a neite leh nupa kop (married couples) kum sim sum muhna $450,000 neite 2.6% khan'sak ding cih geelna nei uh hi.
Kum sim sum muhna $400,000 valte bel nautangte siah piak kikhan' ding cihna hi. Working class mi na hih a, nitha nai khat in $12 lawh na hi zongin ni khat in nai giat sung kha khat ni 30 sung na sep hangin kha khat na sum muh $2,280 hi a, kum khat in na sum muh a kigawm $34,560 tung ahih manin Committee Democrats in tRump' Tax Cuts and Jobs Act 2017 a phiat hangin nang hong sukha lo ding hi. Kum khat in sum muhna $40,000 neite, millionaires leh billionaires teng bek siah piak nautangte piak tawh a kituak dingin bawlphatna ding leh Democrats' $3.5 trillion domestic investment plan funding bawlna ding ngimna in hih bang a geel uh ahi hi.
tRump in 2016 presidential elections a tuh lai-in a campaign rallies neihnate ah US national debts (leibat) ka beisak ding hi, ci-in na ciam hi. Ahih hangin January 20, 2027 panin January 20, 2021 kikal kum li bek president a let sungin FY 2020 nei-in US national debt $26.9 trillion na tung ahih manin Trump in US leibat $6.7 trillion a behlap record-high tung hi, ci-in April 06, 2021 in The Balance in US National Debt phazah na gen hi.
America tangthu sungah national debt tam kibehlapsak pen ngate:
1. Franklin D. Roosevelt (1933-1945): Galpi Nihna hunin leitung bup sum haksatna Great Recession panin US a hunkhia 1933-1945 kikal term thum sungin President Franklin D. Roosevelt hunin national debt 1050% dektakin na khang a, leibat $236 billion na kibehlapsak hi. Ama mai-a President President Herbert Hoover in leibat $22.5 billion debt na nusiatsan hi. President FDR' hunin Great Depression leh New Deal in kum simin deficits a pian'sak hangin deficit or leibat tam a piangsak pen Galpi Nihna ah US a kihel sung 1942 - 1945 kikal sungin US budget $186.3 billion kizang hangin leibat tam na kibehlapsak pen hi.
2. Woodrow Wilson (1913-1921): National debt a percentage in a etna America tangthu tam a behlap pen nihna President Wilson hi. Wilson hunin national debt $21 billion na tung ahih manin 724% valin khang ahih manin manin leibat $2.9 billion debt na behlap hi. Galpi Khatna hangin leibat tampi kibehlapsak hi.
3. Ronald Reagan (1981-1989): US tangthu sungah tax cuts lianpen a bawl President Reagan' hunin a supply-sude economics hangin economy a khan'sak loh banah a tax cut hangin sum muhna siah kila (revenue) na liansak ahih manin leibat $1.85 trillion na khangsak hi. Republican ahihna tawh term nih President Reagan in defense budget 35% takin a khan'sak hangin leibat nakpi takin khangsak ahih manin Galpi do lopi US presidents lakah leibat tam a behlap pen thumna in pang hi.
4. George W. Bush (2001-2009): President Bush in national debt $6.1 trillion, or 101% increase na kibehlapsak ahih manin a lina ah pang hi. Republican President ahihna tawh galdo mah a pa bangin term nih President Bush na uk a, 9/11 attacks a thukkikna dingin War on Terror kici a patna hangin Iraq War leh Afghanistan War ah multi-trillion-dollar na beisak hi. Tua loin Bush' hunin sum leh paai haksatna 2001 recession leh 2008 financial crisis na piang ahih manin leibat tamsak hi.
5. Barack Obama (2009-2017): Bush hun panin US economy haksatna a kiluahsuksawn (legacy) hunin term nih President Obama' hunin national debt a dollar in etna ah a tam pen $8.6 trillion na kibehlapsak a, a percentage in etna ah 78% na khan' beh ahih manin a ngana ah pang hi. Obama in Great Recession $831 billion economic stimulus package tawh a do banah tax cuts ah $858 billion na beisak hi. Bush panin a luahsuksawn Iraq War leh Afghanistan War a do zomna leh Great Recession panin US a hutkhiatna leh tax cut hangin kum giat sungin national debt $8.6 trillion na behlap hi.
A tungah US presidents nga i gente in US federal debts a kibehlapsak uh pen a presidency term uh tawh kituakin etna leh, Reagan cih loh Galpi hun lai takin recession hun lai takin president lente ahih manin pum mawhsak theihna ding om lo hi. Obama presidency hunin economy growth a luahsuksawn leh ama hunin galdo lo hi ci-in a gumte in a phat mahmah hangun Donald Trump in a dollar sumtang tawh tuatna ah kum li sungin gambup leibat (national debt) tam kibehlapsak penpen lai hi.
Tua bek hi loin President Donald Trump in White House office ah a tut ni January 20, 2017 hi a, a first budget May 2017 in na submit pan hi. tRump presidency hun pen Obama' administration hunin 2018 fiscal year (FY) in huam kha a, October 1, 2017 ma-in 2018 fiscal year kipan nai lo hi. Trump a term masa pawl khat President Barack Obama' budget for fiscal year 2017 kici September 30, 2017 dong a huamkha tengin budget ngahsa na nei ahih manin ama budget pen Oct. 2017 panin January 20, 2021 in national debt kum thum leh kha kua sung bekin $7 trillions dektak $6.7 trillions leibat na kibehlapsak hi.
Donald Trump in term nih len suak hi hen la, a term masa bangin leibat kibehlap kikim hileh kum giat or term nih sungin national debts ahih $13.7 trillions kibehlapsak ding ahih manin US tangthu sungah amah zahin America a zawng behsak kuamah om lo cihna hi. US economy ka khangsak a, America gam ka hauh behsak hi cih pen number sim dan thei lote bek a khemna hi. A pa billionaires mi Fred Trump panin a hauhna a luahsuksawn hi napi-in li vei leibat thangba ah awkin financial bankruptcies a tuah a lamdang na hilo a, sumbawl siam hi loin a kam a cidam leh kiphat leh mut siam hi zaw hi.
US in American corporates or super rich a kici multi-billionaires mite sungah tax share man la-in khangsak loin tRump' Tax Cuts and Jobs Act 2017 law a zat zom suak suak leh kum simin national debts trillion dollars kibehlap beh den ding a, US Treasury ah revenue lut dinga kilawm zah lut loin billionaires leh corporates golte a hauh semsem hangin federal government in leibat hau semsem ding ahih manin Chinese economic superpower lel semsem ding cihna hi.
@ Thang Khan Lian #ZUNs reports
Thursday, 16 September 2021
NUG IN A GENNA BANGIN INTERNATIONAL COMMUNITY OR UN IN LEGITIMATE GOVERNMENT IN SANG ZIAU THEI DING MAW? INTERNATIONAL POLTICS PAI ZIA ETNA PANIN MYANMAR POLITICS A BEISA LEH MABAN KUPNA
NUG IN A GENNA BANGIN INTERNATIONAL COMMUNITY OR UN IN LEGITIMATE GOVERNMENT IN SANG ZIAU THEI DING MAW? INTERNATIONAL POLTICS PAI ZIA ETNA PANIN MYANMAR POLITICS A BEISA LEH MABAN KUPNA
Sunday, 12 September 2021
TRUMP' PRESIDENCY HUNIN THUPIANG PAWL KHATTE
TRUMP' PRESIDENCY HUNIN THUPIANG PAWL KHATTE
- Trump' presidency hunin US in a foreign policy tawh democratically elected Syrian President Bashar al-Assad leh a government lotkhiatna dingin ISIS do kineihin a kipawlpih gam 68 val tawh Syria a dona ah guallelh leh lawhsap piikpeek khit nungin Assad government a lehdo leh ISIS dona ah funding leh galvan a supply Kurdish rebel groups nusiatsanin Syria panin US galkapte na dokkhia hi. Syria gam-a US military bases teng Russia leh Turkey galkapte leh a pawlte in luah pah uh hi.
- Trump administration in Syria ah US kipawlpih Kurdish rebels leh a pawlte nusiatsan a, US galkapte a dawhkhiat hunin evacuation operation ah US pawlte a hepkhiat ZERO hi. Ahih hangin tua hunin tRumpanzees ten," Thupi tak e, tRump in ISISte leitung panin beisak mang zo hi. Syria panin US dokkhia-in a kamciam bangin sem hi," ci-in pum phat thapai uh hi.
- Trump in leitung panin beisak leh thah bei khit ISIS ten Biden' hun evacuation operation hun lai-in August 26, 2021 in Kabul airport a suamna uh-ah mi 170 val site lakah US galkapte 13 kihel hi. A ISIS thah beite a hankhuk sung panun a va kaihthawh kik hi ve maw? ahih kei leh Obama leh Biden in a thawhkiksak hi, ci nuam niloh hi zaw ai tam?
- Trump in leitung panin ISIS a beisak leh Middle East sung, cikmah in a om ngei loh uh Africa leh Asia gamte ah ISIS ngongtatte gamtatna leh suamnate na piang lo ding hi. Trump presidency hun in Palm Sunday ni 9 April 2017 in Egypt gam leilu lam-a Nile delta ah a omTanta khuapi-a George' Church biakinn kisuamna ah mi 78, Alexandria khuapi-a St. George' Church biakinn kisuamna ah ah mi 48 - a vekpi in ISIS ten mi 126 suicide bombings tawh a thahna uh hi.
- Trump presidency hun sungin Christian biakinn kisuamna nasia pen Easter Sunday ni-in Sri Lanka gamah RC biakinn thumte leh luxury hotels thumte 21 April 2019 in a kisuamna uh-ah mi 269 (+8 bombers) a sih banah mi 500+ liamna thupiangte zong a beisak ISISte Obama leh Biden in vok ek va namsakin a va suam lupsak uh hi ve uh maw?
- Trump presidency hun sung mahin American tangthu sunga Christian biakinn kisuamna lak panin a nasia pen Texas State sunga om New Braunfels, Texas mi Devin Patrick Kelley in November 5, 2017 in Sutherland Spring Church biakinn a va suamna ah mi 26 a thah banah mi 26 na kapliam hi.
- American tangthu sungah high school shootings ah mi tam a kithahna penna February 14, 2018 in kum 19 mi Nikolas Cruz in Stoneman Douglas High School ah mi 17 va kap lumin, mi 17 kapliam hi.
- American tangthu sungah public concert ah mi tam a kithah penna dingin kum 64 mi Stephen Paddock in mandalay Hotel dawl 32 tung panin October 1, 2017 in Mesquite, Nevada ah Route 91 Harvest music festival a suamna ah mi 60 (amah tawh 61) a kap lup banah mi 867 (thau tawh a kapliam 411) in liamna tuak uh hi.
- 15 March 2019 in Muslim ten Friday Prayers a neih hun lai takun Trump in a anti-immigration vai leh migrant invasion cih kammal zangin gambeelte a deih lohna thu a gennate hangin tha hong pia hi, a ci far-right extremism, Islamophobia, white supremacy, white genocide conspiracy theory, Great Replacement conspiracy theory leh ecofascism ideologies a nei amah bekin a gamtang (lonewolf) Australia mi Brenton Harrison Tarrant kicipa in New Zeland gam-a Chrischchurch khuapi na suam hi. Tarrant in AR-15 style rifles nih, 12-gauge Mossberg 930 semiautomatic shotgun, 12-gauge Ranger 870 pump-action shotgun, .357 Magnum Uberti lever-action rifle leh .223-caliber Mossberg Predator bolt-action rifle tawi-in Al Noor Mosque leh Linwood Islamic Centre a va suamna ah mi 51 a thah banah mi 40 kap liam hi.
- American tangthu sungah mall shopping kisuamna ah hate crimes ah mi tam a kithahna penna dingin August 3, 2019 in El Paso, Texas ah Walmart store kum Patrick Wood Crusius in a suamna ah a tamzaw Hipanic kihelin mi 23 a thah banah mi 23 a kapliam hi.
- US tangthu sungah Judahte kisuamna nasia penna ding October 27, 2018 Sabbath zingsangin Robert Gregory Browes in Pennsylvania State sunga Pittsburgh khuapi-a Tree of Life – Or L'Simcha Congregation or synagogue kici Judahte biakinn a va suamna ah mi 11 a thah banah mi sagih na kap liam hi.
- May 1, 2020 in Covid-19 lockdown a deih lohna thu a kutkut thangah a nungzuite in Michigan State Capitol va buluh uh hi. Democrats new HOAX a cih pandemic hangin a presidency hun sungin Americans 400,000 val a sih banah a natna ngah 24 millions val hi.
- December 31, 2019 panin January 1, 2020 kikal Iraq state capital Baghdad khuapi-a US embassy kubuluhin, mei tawh kihal a, a sunga sem staffs-te lau in US gam dongah lehtai uh a, US embassy staffs member om zah kikhiam suk uh hi. March 2020 in Iraq gamah US in militaryv bases giat a neihte lakah thum ah US galkapte in Jan. 3, 2020 in IRGC commander Qassem Soleimani kicipa Baghdad airport ah a suam lupsakna a thukkikna hangin nusiatsan uh hi. Soleimani kithah khit US bases kisuamna ah US galkap leh American civilian contractors a hun khop liamna leh sihna tuaklawh uh hi.
- November 3, presidential elections ah Japan Gal bangin guallelhna tuakin votes 7 millions val tawh a guallelh thuman sang nuam loin vote kigukna om hi, ci-in a zuau bulomtang tawh a tawholh a nungzui ten January 6, 2021 in US Capitol building va buluh uh a, police khat kihelin a nungzuite li si uh hi.
- Afghanistan ah US galkapte kidawhkhiatna pen February 29, 2020 in Trump administration hunin US in terrorist group in a ciamteh Taliban group tawh kilemna thukimna Doha Peace Accord a kici thukimna suai a kaihna thukhun sungah US galkapte khempeuh Afghanistan gam panin dawhkhiat dingin a kamciamna bangin thupiang leh Biden' hunin sepkhiatna hi. Biden in Jan. 20, 2021 in White House office a let ni-in Trump in Afghanistan ah US galkap 2,500 bek na koih lai hi.
- Trump presidency hunin Covid-19 pandemic hangin leitung bupah a natna ngah leh a si leh a natna ngah America ah mi tam pen hi. 1930s Great Recession khit US economy kisia pen, unemployment rate sang pen a, innsap a pia zo mi tam kihawkhia (evicted) pen lai hi.
US IN 9/11 ATTACKS A KUM 20 CIN'NA PHAWKNA HUN ZANG; US PRESIDENTS LUITE KIHEL NAPI-IN TRUMP VOTE ZONG LEH ZUAUGEN IN BUAI-IN KIHEL LO
US IN 9/11 ATTACKS A KUM 20 CIN'NA PHAWKNA HUN ZANG; US PRESIDENTS LUITE KIHEL NAPI-IN TRUMP VOTE ZONG LEH ZUAUGEN IN BUAI-IN KIHEL LO
VANLENG KIPIKAWI LITE LEH A KIAT/DEN'NA MUN
9/11 ATTACKS HUN LAI-IN TRUMP' KAMPAU
9/11 ATTACKS MEMORIAL CEREMONIES
TRUMP' PRESIDENCY HUNIN THUPIANG PAWL KHATTE
- Trump' presidency hunin US in a foreign policy tawh democratically elected Syrian President Bashar al-Assad leh a government lotkhiatna dingin ISIS do kineihin a kipawlpih gam 68 val tawh Syria a dona ah guallelh leh lawhsap piikpeek khit nungin Assad government a lehdo leh ISIS dona ah funding leh galvan a supply Kurdish rebel groups nusiatsanin Syria panin US galkapte na dokkhia hi. Syria gam-a US military bases teng Russia leh Turkey galkapte leh a pawlte in luah pah uh hi.
- Trump administration in Syria ah US kipawlpih Kurdish rebels leh a pawlte nusiatsan a, US galkapte a dawhkhiat hunin evacuation operation ah US pawlte a hepkhiat ZERO hi. Ahih hangin tua hunin tRumpanzees ten," Thupi tak e, tRump in ISISte leitung panin beisak mang zo hi. Syria panin US dokkhia-in a kamciam bangin sem hi," ci-in pum phat thapai uh hi.
- Trump in leitung panin beisak leh thah bei khit ISIS ten Biden' hun evacuation operation hun lai-in August 26, 2021 in Kabul airport a suamna uh-ah mi 170 val site lakah US galkapte 13 kihel hi. A ISIS thah beite a hankhuk sung panun a va kaihthawh kik hi ve maw? ahih kei leh Obama leh Biden in a thawhkiksak hi, ci nuam niloh hi zaw ai tam?
- Trump in leitung panin ISIS a beisak leh Middle East sung, cikmah in a om ngei loh uh Africa leh Asia gamte ah ISIS ngongtatte gamtatna leh suamnate na piang lo ding hi. Trump presidency hun in Palm Sunday ni 9 April 2017 in Egypt gam leilu lam-a Nile delta ah a omTanta khuapi-a George' Church biakinn kisuamna ah mi 78, Alexandria khuapi-a St. George' Church biakinn kisuamna ah ah mi 48 - a vekpi in ISIS ten mi 126 suicide bombings tawh a thahna uh hi.
- Trump presidency hun sungin Christian biakinn kisuamna nasia pen Easter Sunday ni-in Sri Lanka gamah RC biakinn thumte leh luxury hotels thumte 21 April 2019 in a kisuamna uh-ah mi 269 (+8 bombers) a sih banah mi 500+ liamna thupiangte zong a beisak ISISte Obama leh Biden in vok ek va namsakin a va suam lupsak uh hi ve uh maw?
- Trump presidency hun sung mahin American tangthu sunga Christian biakinn kisuamna lak panin a nasia pen Texas State sunga om New Braunfels, Texas mi Devin Patrick Kelley in November 5, 2017 in Sutherland Spring Church biakinn a va suamna ah mi 26 a thah banah mi 26 na kapliam hi.
- American tangthu sungah high school shootings ah mi tam a kithahna penna February 14, 2018 in kum 19 mi Nikolas Cruz in Stoneman Douglas High School ah mi 17 va kap lumin, mi 17 kapliam hi.
- American tangthu sungah public concert ah mi tam a kithah penna dingin kum 64 mi Stephen Paddock in mandalay Hotel dawl 32 tung panin October 1, 2017 in Mesquite, Nevada ah Route 91 Harvest music festival a suamna ah mi 60 (amah tawh 61) a kap lup banah mi 867 (thau tawh a kapliam 411) in liamna tuak uh hi.
- 15 March 2019 in Muslim ten Friday Prayers a neih hun lai takun Trump in a anti-immigration vai leh migrant invasion cih kammal zangin gambeelte a deih lohna thu a gennate hangin tha hong pia hi, a ci far-right extremism, Islamophobia, white supremacy, white genocide conspiracy theory, Great Replacement conspiracy theory leh ecofascism ideologies a nei amah bekin a gamtang (lonewolf) Australia mi Brenton Harrison Tarrant kicipa in New Zeland gam-a Chrischchurch khuapi na suam hi. Tarrant in AR-15 style rifles nih, 12-gauge Mossberg 930 semiautomatic shotgun, 12-gauge Ranger 870 pump-action shotgun, .357 Magnum Uberti lever-action rifle leh .223-caliber Mossberg Predator bolt-action rifle tawi-in Al Noor Mosque leh Linwood Islamic Centre a va suamna ah mi 51 a thah banah mi 40 kap liam hi.
- American tangthu sungah mall shopping kisuamna ah hate crimes ah mi tam a kithahna penna dingin August 3, 2019 in El Paso, Texas ah Walmart store kum Patrick Wood Crusius in a suamna ah a tamzaw Hipanic kihelin mi 23 a thah banah mi 23 a kapliam hi.
- US tangthu sungah Judahte kisuamna nasia penna ding October 27, 2018 Sabbath zingsangin Robert Gregory Browes in Pennsylvania State sunga Pittsburgh khuapi-a Tree of Life – Or L'Simcha Congregation or synagogue kici Judahte biakinn a va suamna ah mi 11 a thah banah mi sagih na kap liam hi.
- May 1, 2020 in Covid-19 lockdown a deih lohna thu a kutkut thangah a nungzuite in Michigan State Capitol va buluh uh hi. Democrats new HOAX a cih pandemic hangin a presidency hun sungin Americans 400,000 val a sih banah a natna ngah 24 millions val hi.
- December 31, 2019 panin January 1, 2020 kikal Iraq state capital Baghdad khuapi-a US embassy kubuluhin, mei tawh kihal a, a sunga sem staffs-te lau in US gam dongah lehtai uh a, US embassy staffs member om zah kikhiam suk uh hi. March 2020 in Iraq gamah US in militaryv bases giat a neihte lakah thum ah US galkapte in Jan. 3, 2020 in IRGC commander Qassem Soleimani kicipa Baghdad airport ah a suam lupsakna a thukkikna hangin nusiatsan uh hi. Soleimani kithah khit US bases kisuamna ah US galkap leh American civilian contractors a hun khop liamna leh sihna tuaklawh uh hi.
- November 3, presidential elections ah Japan Gal bangin guallelhna tuakin votes 7 millions val tawh a guallelh thuman sang nuam loin vote kigukna om hi, ci-in a zuau bulomtang tawh a tawholh a nungzui ten January 6, 2021 in US Capitol building va buluh uh a, police khat kihelin a nungzuite li si uh hi.
- Afghanistan ah US galkapte kidawhkhiatna pen February 29, 2020 in Trump administration hunin US in terrorist group in a ciamteh Taliban group tawh kilemna thukimna Doha Peace Accord a kici thukimna suai a kaihna thukhun sungah US galkapte khempeuh Afghanistan gam panin dawhkhiat dingin a kamciamna bangin thupiang leh Biden' hunin sepkhiatna hi. Biden in Jan. 20, 2021 in White House office a let ni-in Trump in Afghanistan ah US galkap 2,500 bek na koih lai hi.
- Trump presidency hunin Covid-19 pandemic hangin leitung bupah a natna ngah leh a si leh a natna ngah America ah mi tam pen hi. 1930s Great Recession khit US economy kisia pen, unemployment rate sang pen a, innsap a pia zo mi tam kihawkhia (evicted) pen lai hi.












