NORTH KOREA IN SOUTH KOREA TAWH KIHOTHEIHNA DINGIN KIPHAWKKHIATNA A NEIHNA PEN 'GAM KIPAWLNA' HONG KHEN NOP MAN HI CI
Jan. 5, 2017: South Korea gam-a US Forces Commander Vincent Brooks in zan in, "North Korea nuclear leh missile programmes hangin kampi tawh kidona US leh North Korea kikal ah a nasia lai takin South Korea tawh kilemna neih theihna ding kihona neihna dingin hong kihon'na in, a sawmkhiatna leh phawkkhiatna (overtures) pen a hoih lam hilo hi," ci-in warning pia hi. New Year address a bawlna North Korean makai lubawk Kim Jong-un in USte pawl South Korea tawh kihona neih dingin ka kihong (ka man hi) a, February kha ciangin Pyeongchang, South Korea ah Feb. 9 panin Feb. 25 kikal Winter Olympics 2018 ah palai (delegate) ka sawl ding hi ci hi.
Kim Jong-un' thugen South Korea in na muak a, North leh South Korea gamgi a khua-ah 'high-level talks' kici kiho neih ding Pithai (Tuesday) in sawm pah a, Nilaini in North leh South Korea ten a kihona uh Feb. 2016 in a khaktat uh border hotline hong kik in kihona nei kik pah uh hi.
Hih thu hangin US Commander Brooks in Seoul khuapi-a university ah a thugenna ah, "Lametna i neih leh level kilawm ciang in tun' ciangin neih ding kisam hi. North ten hih banga South tawh kihona neih kik ding hong sawmna uh (strategy) pen gam nga - US, South Korea, China, Japan leh Russia hong khen nop man uh leh North Korea in a ngimna uh pen "nuclear nei dinga kilawm gam" ci-a a kipom ding a deihna uh hi. US leh South Korea in sikphaw leh mulkiatna banga hiam tem tawh kibang kipawlna (ironclad and razor-sharp alliance) neih ding poimawh hi," ci hi ci-in Yonhap news agency in suaksak hi.
Zanhal in White House in Trump in a Twitter ah, "Experts-te lawhsapna teng tawitehna kinei lai hi. North leh South Korea' tawh kihona leh kilemna thu gen ding kua'n um na hi uh hiam? Ka din'na kip loin, hat loin ut lo ka hih manin US in a thaneih khempeuh North Korea tungah zang ding hi," ci-a a tweeted gum a, Trump in thuhoih gen hi ci hi. US ulian ten North Korea in South Korea tawh kihona neih ding a sawmna zangkhai lak mahmah a, US State Department in North Korea in US leh South Korea kikal hong keek nop man hi ci hi.
#Behlapna: Bang hanga North leh South Korea kikhen a, gal na piang a, kua teng kigolh hiam? North Korea leh South Korea pen gam khatin Communist gam-ah gawmkhawm dingin North makaipi Kim Il-Sung in na hanciam a, South Korea gam-a US galkapte thusiamna tawh South gam democracy lencip dingin zol zo ahih manin South Korea kigawm ding na ut lo dingin a thuzawh manun North Korea in South Korea sim a, 25 June 1950 - 27 July 1953 kikal sung Korean War hong piang hi. Tua khit gal veng khit nungin gam nihte official in gam nih in hong kikhen uh a, kilemna taktak piang lopi in 'armistice treaty'' kici tawh gal hong veng a, gam nihte Korean Demilitarized Zone (DMZ) kici tawh kikhen uh hi. Tua khit nung gam nihte technical in kido den uh a, galpi bel piang kik lo hi.
Korean War pen Cold War hun lai-a Soviet leh United States beel "sattelite nations" kici teng kidona hi. South Korea sim North galkapte kinawk kik a, tua khitin US makaih UN gam kipawlna US, UK, Canada, Turkey, Australia, Philippines, New Zealand, Thailand, Ethiopia, Greece, France, Columbia, Belgium, S. Africa, Netherlands, Italy, West Germany, India, Israel, Norway, *a gum: Taiwan, Cuba, El Salvador, Spain = gam 25) in North Korea sim uh a, ahih hangin North Korea leh amau gum China, Soviet Union, Bulgaria, Czechoslovakia, East Germany, Hungary, Poland, Romania; * a gumte: India (INA galkapte), Mogolia gamte = gam 10 leh INA galkapte bekin na leh nang zo uh hi.
Tua khitin China in South Korea gam sim kik a, US leh UN gam a kipawlpih ten Chinate na leh nang zo kik uh ahih manin galkap thahat zaw om lo (military stalemate) a, Korean Armistice Agreement kici thukimna suaikaihna hong piang thei pan hi. Korean War hangin North Korea in South Korea leitang Keasang ngah a, South Korea in leitang 3,900 km2 meet lawh hi. US leh a pawlte galkap 972,214 lak panin 178,405 na si uh a, 32,925 mang uh a, 566,434 in liamna tuak hi. North Korea leh a pawlte galkap 1,642,600 lak panin 398,000-750,000 kikal na si uh a, 145,000 mang uh a, 686,500-789,000 kikal in liamna tuak uh hi. Hih gal ah South Korea galkap 137,899 si uh a, US galkapte 36,574 si uh a, UK galkap 1,109 leh India galkap 1 si hi. North Korea galkap 215,000-350,000 kikal si uh a, China galkap 183,108 si uh a, Soviet galkap 299 si uh a, vanleng 335 mang hi. Hih bang liamliam hangin US in North leh South Korea gam kihothei kik in, kigawm kik thei leh South-East Asia ah a galkap 28,500 valte galphual ding suplawh ding ahih manin South Korea gam huhna tuamtuam tawh pibawl mahmah hi.
Source: Reuters; The Hindu; Wikipedia
@Thang Khan Lian #ZUNs
@Thang Khan Lian #ZUNs
Photo: DMZ, Paju khua panin numeino khatin North Korea gam a et laitak

No comments:
Post a Comment