ZOMI POLITICS MAW? AHIH KEI LEH ZUAUMI POLLUTRICKS?
Gam it kici makai khatin gam mite hamphattuamna ding leh noptuamna ding kamciamna bawlbawl napi-in a kamciamsate muh theih dingin bangmah a sepkhiatna tawh a lah ding leh muh theih ding a om lo napiin adang a ciam behbeh a, a geel behbeh hangin a mawknapi ahi hi.
A kiamciamsate/kumpi tungah a nget khinsate leh sepkhiat dingin a ciamsa khat tangtunpih nai lopi-in adang a ciam behbeh leh a gilpi ading bek a khualna tawh kamciamna bawlbawl hi lel hi. Tua bang kamciamna bawl napi-in a tangtungsak ngei lo makai pen keen a kikhukkhuk suangtum tawh kibang lel hi. Tua bang makai khat muan'na pen maban ding khualna hi loin haina lianpi khat ahi hi.
Hun man leh hun dik (punctual) zui ngei lo makai khatin, “Hun zatsiam un,” ci-in mite kiangah a gen thei diam? Nek leh dawn a kisuum zo lo, a ki-uk zo lo makai khatin, midangte kiangah gamtatna hoih bang ci-in a genin ettehna tawh lak khia thei diam? A hun bangin a kisam ngahpih zo loin, a ciamsa a ciampeel den leh a tangtunpih ngei lo makai khat kamciamna leh geelna a muan ngamhuai teitei thei lai ding ahi hiam? (Na lawmngaihnu/pa in a kamciam khitsate ciampeel in a dang hong ciam behbeh leh um veve lai ding na hi hiam?) A kampi bek tawh a mutmut hangin a nasep khiatna kimu meel lo makai khat leh kipawlna khatpeuh pen mun khat a omcip vok in zong a duh nawn loh ektum tawh kibang hi.
Gamtatna leh sepkhiatna (action or deeds) pen kampauna sangin ngaihzaw a, muibun zaw hi. Vision nei lo makai a kiman'na ding om lo a, vision hoih nono tampi nei thuap liapluap napi-in a vision neihte muh theih dingin a tangtun' sak leh a suaksak thei lo makai zong a kiman'na ding om tuan beek lo hi. Makai kician i cihte in a ciamsate tangtun masa sak a, a ngimna leh a geelna masate a zawh khit ciangin na thak geelna nei pan a, a ut teng mot gengen loin, mot ciamciam loin sepkhiatna tawh lak zaw a, kamciamna sangin sepkhiatna thupi sim zaw hi.
A nuai-a gam it makai bang khat pumgup a, pummuan a zuihzuih khak ding kidophuai mahmah hi.
BE STRONGER THAN YOUR GREATEST EXCUSES
October 24 ni a manphatna leh mailam hun-a thupiang ding i sunmang dingte gengen sangin Zomi movement in a sepkhiatna uh muh theih leh phattuampihna gen ding a om leh hong kigen leh za nuam zaw bek hang e. Gam lim a kilaihlaih bangin i nget laihlaih themthum loin Zomi leh Zogam adingin i kamciamna bangin minam min tawh i movement kalsuanna ciang bekin i movement hong muibun in, senpi thei pan bek ding hi. Khat vei leh federalism; khat vei le lah autnmy r idependent; khat vei le lah minam tawh ciamtehn (Zomi ethnic recognition); khat vei le lah district; khat vei le lah state demand ding mut in ngimna kician nei loin movement kalsuan khawlsan hun ta hi. Tua lo bel a duhduh a gen nop teng a sunmang a mot gen khiat ziahziah leh bangmah sep sawm lo belh thei loh lingkung pona Suangtumpi movement bang lai ding hi hang. Na paulap lian pente sangin thahat zawk sawm zaw in.
ZOMI POLITICS MAW ZUAUMI POLLUTICS MAW?
Zomi it a, politics ah kimawl nuam a, i hamphatna dinga kilawm i laihkhiat nop leh Zomi min tawh lawng khatin luangkhawm masa in, kumpi ciamtehna nget sawm takpi i hih leh ngah masak loh phamawh hi. (leitung ah minam min tawh official recognition ngen a om ngei loin kipumkhatna automatic in a pian' theihna dinga lamen i hih leh cihna hi).
Singkung i kah nop leh singkung kah dan theih masak kisam a, tui i peek nop leh tuipeek dan siam masak kisam hi. Sa i mat nop leh thang kam dan leh thau kap dan theih masak kul hi. Zi i neih nuam leh numei vik ngam ding kisam masa hi. Na vik ngam kei a, na vik theih kei leh na zi in na na si hi, nik teng lo bek hi teh ci-in hong ciahsan pah valval ding hi. I minam hamphatna ngah dinga i ciamtehte muh theih dingin sepkhiat a, tangtun' sak kisam hi.
Zomi it i kicih a, Zomi min tawh politics i sai nop leh "imagine community" bekin omcip den loin ciamtehna ngah masa loin kipawlna phuan theih ta ci-in phuanphuan kei ni. Kipawlna a tam luat leh kikhenna tam piangsak zaw hi. Kipawlna thak bekbek phutkhiat den keei pen angsung ding bek leh gilpi ding bek khualna politics hi bek a, kikhemna lianpen hi. Pawl khatte i gilpi phuahna ding strategy bek ahi hi. Ei leh kikhemkhem khawlsan ta ni.
Vision nei lo kipawlna pen a mawknapi hi a, vision nei napi vision muh theih dingin a tak suahsah (kum tampi khit nungin) theih lohna zong a mawknapi huihpi nung delh tawh kibang hi. Huihpi man dinga kipawlna leh kikhemna hi. Huihpi man dingin kikhemkhem khawlsan hun a, tha kipiakpiak pen Khristian ngeina hilo hi.
🗣️Zomi politics pen Zuaumi pollutricks suahsak khawlsan in, suahsak behbeh kei ni. Zomite momnote sunmang a tangtun' theihna dingin Zomi realist politics suahsak ding makai ten hong hanciam zaw ta un. Khangnote adingin sanginn hoih leh tukpeng tualpi hoih leh laisimna dingin electricity supply kician kisam h hi. Cina damlote in zato inn kisam hi. Khalzin gamvakte in lampi hih kisam in a lunggulhna uh sawt mahmah ta hi. Bai ngah khinsate sepna hoih kisam uh hi. Khua mite leh tangpi tangta in infrastructure tuamtuam kisam uh hi. Minam min tawh ciamtehna; district leh state cihte kisam masa lo uh hi. A kisam masate masa sak ta ni.
@ Thang Khan Lian
No comments:
Post a Comment