Friday, 21 July 2017

HAINA NAM TUAMTUAM

HAINA NAM TUAMTUAM
Bank ah sum omte mipite sum hi a, kumpite sum hi peuhmah lo hi. Kumpite sum pen mipite piak (a diakin kumpi sepna neite) siah hong kigawmkhhawm ciangin a tam hi bek hi. Bank luhte pen kumpite sum luh hi, mipite sum luh hilo cih pen haina sah mahmah ahi hi.
Kumpi in kumpi' sepna nei a tam tawh kituak leh milip a tam tawh kituak leh phattuamna ding vante (infrastructures) bawl dinga poimawh a tamna tawh kituak in budget bawl a, i gen teng a tamna state ten budget sum (fund i cih) tam ngah se uh hi. Ahih hangin politiciante pil in, sep ding bawl ding infrastructure kisam tam hi cih paulap a siam uh leh state budget ding sum tam laikhia thei se uh hi. Tua pen politician pil leh pil lo kitheih theihna hi a, politician ten contractor muanhuai a zat uh a, a nasep uh a hoih leh politician hoih, gam it makai kici thei pan hi. Budget tawh kituak in kumpi in sum a neih loh teng bek bawl theihna dingin phalna nei hi. Kumpi in sum a ut zahzah bawl thei sak mawk zong haina mah hi. Sum sing kung panin kumpi in lo ngei lo hi.
State budget hong lutte panin i kisap sanginn, lampi, lei leh adg dng state a makai ten hong bawl uh hi. A tunga i gen bangin lei bawlnate mipi sum mah hi a, kumpi sum hilo in mipi sum tawh a kibawl hi bek hi. Mipite gam khat ah a kipawlkhop ciangin kumpi (government) piang thei pan a, government pen mipite hi. Contractor ten nasepna dingin a sum zatte uh mipite sum hi. Kumpi sum hi ci-a thuman lo a nasemte phamawh sa lo a, awlmawh lohna haina lianpen khat mah hi. Contractor man lote nasep gen ngamte a sum a paai nuam lo, RTI rights theite hi a, mi dem leh mi gensia sakna pen haina lianpi khat mah ahi hi.
Ei pumpi leh mimal cidamna dingin an hoih, huih hoih, kiim leh kiang (environment) siangtho mah kisam pen hi. Ei pumpi cidamna ding tawh kituak lo nekna pen haina taktak hi (gawl kidek zo lo ka hih manin a hai mah ka hi hi). Leitung bup in huih siangtho theihna dingin climate change do hi. Climate change dona panin a kidokkhiate a pakta teng zong mihai mah bulom teng mah ahi hi.
Pasian in Adam a bawl lai-in amah bek kilawm sa loin Eve bawl hi. Tua ahih manin pasal in numei khat kisam a, numei in pasal khat kisam hi. Leitunga mipil pen a kigen Solomon zong numei buaipih in, zi tampi nei ahih haina nam khat mah ahi hi. Zi/pasal neih lohna zong haina mah ahi hi. Zi/pasal tampi nei a, zi/pasal laih themthum zong haina leh lanna mah ahi hi. Zi/pasal nei lo a omte pen a hai mah hi a, ahih hangin muh zawh loh man a nei lo, zon loh manin nei lote bel muh lah man a nei lo, zon loh man a nei lo cihna hi.
🖋️Thang Khan Lian

No comments:

Post a Comment